Achoimre|Tréithe an Bhéaloidis|Na Carachtar|Téamaí

Coileach Ghleann Phádraig
Le Biddy Jenkinson

Achoimre

• Tús
  Cuirtear eachtraí in iúl trí shúile an údair
  Is tréidlia í
  Tá an scéal bunaithe ar eachtra amháin a bhain do choileach Shally Tom Mhóir
  Ní ghnáthchoileach é
• An teach tabhairne
  Bhí an t-údar sa teach tabhairne go minic ar an Aoine
  Fuair sí pionta go minic mar íocaíocht
  Téann an scéal siar bliain go dtí an oíche a bhronnadh “bonn óir na gcoileach” ar Oisín
  Bhí Sally ann an oíche sin
• Sally ag maíomh
  Dúirt Sally go raibh Oisín ábalta 20 cearc a shásamh
  Go raibh sé ábalta “é” a dhéanamh 30 uair gach lá
  Tugadh an “Coilichín” ar a fear céile
• An coileach
  Ar ais arís san aimsir láithreach
  Ní scairteann Oisín ar maidin
  Níl suim aige sna cearca eile
  Rinne an tréidlia scrúdú air
• Cuairt an tréidlia
  Dúirt an tréidlia go dtabharfadh sí cuairt ar Shally
  D’iarr sí uirthi an raibh cónaí uirthi i nGleann Phádraig
  Fuair sí freagra an-ait
• Mallacht
  Bhí an ‘Coilichín’ sa teach tabhairne
  Rinne sé tagairt don mhallacht “an mallacht a chuireann Pádraig, scaoileann Pádraig”
  Mhol an tábhairneoir dó fáil réidh leis an gcoileach
• Oisín
  Thug an tréidlia cuairt ar Oisín lena cúntóir Jim
  Bhí cuma ainnis ar Oisín
  Scrúdaigh an cúntóir é ach níor éirigh leis aon bhreithiúnas a thabhairt air.
• Plean an údáir
  Mhol sí don bheirt an coileach a chur faoin leaba nuair a bhí siad ag déanamh lánúnachas le chéile
  Bhí sí lánchinnte go raibh an coilichín ag iarraidh an coileach a mharú
  Bhí an cró dorcha d’aonghnó
  Bhí sé ag tabhairt síol iúir don choileach
  É seo go léir toisc go raibh a bhean comh-tógtha leis an gcoileach – ní raibh aon suim aici ann

Tréithe an Bhéaloidis

• Tá an scéal bunaithe ar eachtra amháin
• Cloíonn an t-údar le hábhar an scéil, easpa barraíocht
• Tús obann – tá an léitheoir i lár an scéil ó thús, níl aon réamhrá fada
• Modh inste
  is é an tréidlia an t-údar
  caint díreach
  tarlaíonn a lán den scéal sa teach tabhairne
• Béaloideas – rian láidir de sa scéal
  mallacht
  leigheas ar an gcoileach
  nósanna na háite
• Greann
  suíomh – áiféiseach
  carachtar – an gaol idir sally agus a fear céile
  leasainm – an Coilichín
• Ceacht
  Aird a thabhairt ar d’fhear céile
  Ní leor an eolaíocht i gcónaí

Na Carachtair

• An tréidlia
  greannmhar
  tuisceanach
  ceannródaí ina gairm
  meas ag muintir na háite uirthi
  ciallmhar
• Sally
  cainteach
  róbhródúil as an gcoileach
  níor thug sí a dóthain aird ar a fear chéile
• An fear céile
  in éad leis an gcoileach
  bhain sé díoltas amach
  cúthail, bréan den mhagadh

Téamaí

• Nósanna na tuaithe, piseoga, díoltas, leigheas, éad agus grá.